ޞައްޙަ ދަލީލަކާއި ސަލާމަތް ސިކުނޑި ތަޢާރަޟް ވެއްޖެނަމަ ...!؟

މުޙައްމަދު އިރުޝާދު އއ.މާޅޮސް

ބައެއް ބޭފުޅުނަށް ހީފުޅުވެލައްވާ ގޮތުން ދީނުގައި އައިސްފައިވާ ބައެއް ކަންތައްތަކަކީ ހަމަބުއްދިއާ ތަޢާރަޟްވާ ކަންތައްތަކެވެ. ނަމަވެސް ހަގީގަތަކީ އެއީއެއް ނޫނެވެ. ހަވާނަފްސާއި ޝުބުހާ ތަކުން ސަލާމަތް ވެފައިވާ ސިކުނޑިއެއް އިސްލާމް ދީނުގައި އައިސްފައިވާ ޞައްޙަ ދަލީލަކާއި ތަޢާރުޟެއް ނުވާނެއެވެ. އެއީ ތަޞައްވުރު ނުކުރެވޭ މުސްތަހީލު ކަމެކެވެ.

ސިކުނޑީގެ އުނިކަމަކުން ނުވަތަ ފަސާދަ ވުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެ ދަލީލެއްގައި އައިސްފައިވާ އެއްޗެއް ނުވިސްނުމުގެ ސަބަބުން ގުރުއާނާއި ސުންނަތް ހަމަބުއްދިއާ ތަޢާރަޟް ވާކަމަށް ހީފުޅުވެލައްވަނީ ކަމުގައި ވާނަމަ އެކަމެއްގައި ﷲ ގެ ވަޙީ ބަސްފުޅު އިސްކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.

އިބްނު ތައިމިޔާ ރަހިމަހު ﷲ ވިދާޅުވެފައިވަނީ: މުސްލިމުން ދީނުގެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ނަގަނީ ގުރުއާނާއި ސުންނަތާއި އަދި އެ ގުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ މައްޗަށް އުއްމަތުގެ ސަލަފުން އިއްތިފާގު ވެފައިވާ ކަންކަމުންނެވެ. އެއީ ބުއްދި ގަބޫލް ނުކުރާ ބުއްދިއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. ރަނގަޅު ބުއްދިއާ ޚިލާފު ކަމެއްނަމަ އެއީ ބާޠިލު އެއްޗެކެވެ. ޤުރުއާނާއި ސުންނަތާއި އިޖުމާޢު ގައި ބާޠިލު އެއްޗެއް ނުހުންނާނެވެ.

ނަމަވެސް ފަހަރެއްގައި ބައެއް ބޭފުޅުންނަށް ވިސްނައިގަންނަން އުނދަގޫ ކަމެއް ހުރެދާނެއެވެ. ނުވަތަ ބާޠިލު މާނައެއް ވިސްނިދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ ދީނުގެ ނައްޞުތަކުގެ ކުށެއް ނޫނެވެ. މައްސަލަ ހުރީ އެވިސްނުމެއް ވިސްނި ބޭފުޅެއްގެ ކިބައިގައެވެ.

އިސްލާމް ދީނުގައި ބުއްދީގެ މަގާމު

މުހައްމަދު އިރުޝާދު އއ.މާޅޮސް

ﷲ ސުބްހާނަހޫ ވަ ތަޢާލާ މީސްތަކުންނަށް ބުއްދީގެ ނިޢުމަތް ދެއްވައި އެހެނިހެން ހައިވާނުންތަކުގެ މައްޗަށް އިންސާނާ މަތިވެރި ކުރެއްވެވިއެވެ. އިލާހީ ޝަރުޢީ ތަކުލީފުތައްވެސް އިންސާނާ އަށް ވާޖިބުވަނީ މި މަތިވެރި ނިޢުމަތުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދި އެ ތަކުލީފުތައް އޭނާއަށް އެނގި ވިސްނުމުގެ އެހީތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އެ ބުއްދި ލެއްވުނެވެ.

އިސްލާމްދީން ފަދައިން އިންސާނާގެ ބުއްދިއަށް އިހްތިރާމް ކޮށް ކަމޭ ހިތާ އެހެން އެއްވެސް ދީނެއް މިދުނިޔޭގައި ނެތެވެ. އިސްލާމްދީނުގައިވާ ދަލީލުތަށް ވިސްނާ ފިކުރު ކުރުމަށް މިދީން ބާރު އަޅުއްވައެވެ. މިކަން ކީރިތި ޤުރުއާންގެ ވަރަށް ގިނަ އާޔަތްތަކުން ސާބިތުވެއެވެ. އެހެނީ ﷲ ސުބްހާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެތަށް އާޔަތެއްގައި ބުއްދީގެ އަހުލުވެރިންނަށް މަދަހަ ކިއުއްވައި އެބުއްދީގެ ދަރަޖަ އުފުއްލަވައި ވިސްނައި ފިކުރު ކުރުމަށް ބާރު އަޅުއްވައެވެ.

ނަމަވެސް ބުއްދިއަކީ ވިސްނުމުގައި ވަކި ހައްދެއް އޮއްނަ އެއްޗެއްކަމުން އެއީ ހުރިހާ އެއްޗެއް ދެނެގަތުމުގެ ވަސީލަތެއް ކަމުގައި ﷲ ނުލައްވައެވެ. އަދި ކިއެއްތޯ އިސްލާމީ ޢަޤީދާގެ ގިނަ ކަންތައްތައް ދެނެގަތުމުގައި ބުއްދި ނުކުޅެދެއެވެ. އެހެނީ ﷲ ތަޢާލާގެ ވަޙީބަސްފުޅާއި ނުލައި ހަމައެކަނި ބުއްދިން ވިސްނައިގެން އެ ޢަޤީދާ ނޭގޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން ބުއްދިއަށް އޮތީ ހަމަ އެކަނި އެވަޙީބަސްފުޅުތަކުގައިވާ އެއްޗެއް ވިސްނައި ފިކުރުކޮށް ޢިބުރަތް ލިބިގަތުމެވެ.

ހަމަ އެފަދައިން އެވަޙީބަސްފުޅުތައް ފަހުމްވި ކަމުގައިވިޔަސް ޢަޤީދާގެ ގިނަ މައްސަލަތަކަކީ ބުއްދިއަށް އެއިގެ ސިފައާއި ހަގީގަތް ދެނެގަނެވޭނޭ ކަންތައް ތަކެއްނޫނެވެ. އެއިގެ އެއް މިސާލީ އަޅުގަނޑުމެންނާ އެކީގައި ރޭދުވާ ހޭދަކުރަމުންދާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ފުރާނައެވެ.

އެރޫހުގެ ސިފަ ބުނެދިނުމަށް އިންސާނާވަނީ ނުކުޅެދިފައެވެ. އަހަރަމެންގެ ވެރި އިލާހުގެ ސިފަފުޅުތައްވެސް ހަމަ އެފަދައިންނެވެ. އެ ސިފަ ފުޅުތަކުގެ މާނަ އެނގުނުނަމަވެސް އެއިގެ ހަގީގަތާއި ވައްތަރު އަހަރަމެންގެ ސިކުނޑި ތަކަކަށް ދެނެއެއް ނުގަނެވެއެވެ. ސަބަބަކީ އެއިލާހާއި އެއްފަދަ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެތުމެވެ.

لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ (ޝޫރާ ސޫރަތުގެ 11 ވަނަ އާޔަތް)

މާނައީ: އެކަލާނގެއާ އެއްފަދަ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވެތެވެ. އަދި އެކަލާނގެއީ، މޮޅަށް އައްސަވާވޮޑިގެންވާ، މޮޅަށް ބައްލަވާވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ

ހަމަ އެފަދައިން އާޚިރަތް ދުވަހުގެ ޚަބަރުތަކާއި ސުވަރުގެއާއި އެތަނުގެ ނިޢުމަތްތަކާއި ނަރަކައާއި އެތަނުގެ ނުބައިކަމަކީ އަހަހަމެންގެ އުނި ބުއްދި ތަކަށް ދެނެގަނެވޭނޭ އެއްޗެއްނޫނެވެ.

ކަން އޮތީ މިހެންކަމުގައި ވާހިނދު ބުއްދި ތަކަށް އޮތީ ދީނުގެ ނައްޞު (ދަލީލު) ތަކަށް ބޯލެނބުމެވެ. އެއީ އެދަލީލުތަށް ފަހުމްވީ ކަމުގައިވިއަސް ނުވަތަ ނޫންކަމުގައި ވިއަސް މެއެވެ. އަމުރު ވެވިގެންވަނީ ގަބޫލް ކޮށް އީމާންވުމަށެވެ. އަހަރުމެންނަށް ދީނުގެ ކަމެއް އެނގި ވިސްނިއްޖެނަމަ ﷲ އަށް ހަމްކު ހުއްޓެވެ. އެއީ އެއިލާހުގެ ތައުފީގެވެ އަހަރުމެންނަށް ނޭނގުނު ކަމުގައިވިއަސް ތެދުކޮށް އީމާންވަމުއެވެ.

މުޙައްމަދު އިރުޝާދު އއ.މާޅޮސް

ސުވާލު: އިސްލާމީ ޢަޤީދާ ގެ މަސްދަރު ތަކަކީ ކޮބއިތޯ؟

ޖަވާބު: بسم الله الرحمن الرحيم. الحمد لله رب العالمين. الصلاة و السلام على رسول الله. أما بعد:
އިސްލާމީ އަޤީދާ އަށް ވަނީ ހަމައެކަނި ދެމަސްދަރެވެ. އެއީ ﷲ ތަޢާލާގެ ފޮތާއި މާތް ނަބިއްޔާ ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ސުއްނަތެވެ.
މި ޢަޤީދާ އަކަށް ތިންވަނަ މަޞްދަރެއް ނުވެއެވެ. ސަބަބަކީ ސަލަފުއް ޞާލިހުންގެ އިޖުމާޢު ޤުރުއާނާއި ސުއްނަތުގެ މައްޗަށް މެނުވީ ޤާއިމު ނުވުމެވެ.
އަލް އިމާމް އަލް ބައިހަގީ ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ:
(ސުއްނަތް ޖަމާއަތުގެ މީހުން ޢަޤީދާ ބިނާ ކުރުމުގައި އިޚްތިޔާރު ކުރާ އެއްޗަކީ ޤުރުއާނާއި ސުއްނަތެވެ)

ވީމާ މިއުއްމަތަށް ވަނީ އެއެއްޗެއްގައި ހިފުމަށް އަމުރު ވެވިގެންވާ އެއްޗެއްގައި ހިފުމެވެ އެނޫން އެހެން ގޮތެއް ނެތެވެ. އާދެ އަޅަމެންގެ ވެރި އިލާހުގެ ފޮތާއި މާތް ނަބިއްޔާ ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ގެ ޞައްޙަ ސުއްނަތެވެ. އެހެނީ އެއިގައި ހިފުމީ ހުރިހައި ކުށްތަކުން ސަލާމަތްވެ މަގުކައްސާލުމުން އެއްކިބާ ކޮށްދޭ ކަމަކެވެ. އަދި ޞައްހަޢަޤީދާ ވިސްނުމުގައި ދެގޮތެއްނުވެ ސާބިތުކުރުވާކަމެވެ. އެއީ އުއްމަތް އެއްބައެއްވަންތަ ކުރުވާ އަދި ބައިބައި ވުމުން އެއްކިބާވުމަށްޓަކައެވެ.
ﷲ ވަޙީ ކުރައްވައިފައި ވަނީ:
(سورة طه 123) فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَىٰ
މާނައީ: ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތެދުމަގަށް ތަބާ ވެއްޖެމީހާ ފަހެ ދަންނާށެވެ! އެމީހަކު މަގުފުރެދިގެން ނުދާނެތެވެ. އަދި އަބާއްޖަވެރިވެސް ނުމެވާނޭމެއެވެ.
ރަސޫލު ﷲ ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވަނީ:
(تركت فيكم ما إن تمسكتم به لن تضلوا أبدا كتاب الله وسنتي)
މާނައީ: ތިމަން ކަލޭގެފާނު ތިޔަބައި މީހުން އެއެއްޗެއަގައި ހިފަހައްޓައިފިނަމަ ދުވަހަކުވެސް މަގުފުރެދިގެން ނުދާނޭ ދެއެއްޗެއް ދޫކުރެއްވީމެވެ. އެއީ ﷲ ގެ ފޮތާއި ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ސުންނަތެވެ.
ވީމާ އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި މިއުއްމަތަށް ﷲ ދެއްވި އެއްމެބޮޑު ނިޢުމަތަކީ ޤުރުއާނާއި ސުއްނަތުގައި ހިފުމުގެ ތައުފީގެވެ.
ސަލަފުއް ޞާލިހުންގެ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ޝައިޚުލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިޔާ ރަޙިމަހު ﷲ ވިދާޅުވެފައިވަނީ: (އެމީހުނަށް ދެއްވުނު އެއްމެ ބޮޑު ނިޢުމަތަކީ ޤުރުއާނާއި ސުއްނަތުގައި ބާރަށް ހިފުމެވެ.)